Kućno paljenje drva odgovara za oko 22% spoljnjeg zagađenja sitnim česticama (PM2.5) tokom zime širom SAD-a.
- Samo 2% domaćinstava koristi drva kao glavni izvor grejanja.
- PM2.5 čestice su sitne i opasne, mogu da prodru duboko u pluća i čak u krvotok.
- Dugotrajno izlaganje povezano je sa bolestima srca, pluća i preranim smrtnim ishodima.
- Procene istraživanja: oko 8.600 prerane smrti godišnje povezano je sa zagađenjem iz kućnog paljenja drva.
„Dugotrajno izlaganje finim česticama povećava rizik od kardiovaskularnih bolesti,“ rekao je Kyan Shlipak, vodeći autor studije i student mašinstva na Northwestern University.
Ko je najviše pogođen?
Jedan od iznenađujućih rezultata je da gradovi trpe najveće posledice, iako većina dimnjaka dolazi iz predgrađa:
- Dim iz kućnih peći često se prenosi u obližnje gradove, gde živi više ljudi.
- Ljudi u gradovima udišu zagađeni vazduh, čak i ako ne koriste kamine ili peći na drva.
Posebno pogođene zajednice:
- Ljudi boje kože imaju veće izlaganje i lošije zdravstvene ishode, iako manje koriste drva.
- U Čikagu, crne zajednice iskusile su 30% veće negativne zdravstvene posledice u poređenju sa prosekom grada.
„Zagađenje se prenosi preko gustih naseljenih područja, pa više ljudi bude izloženo,“ kaže Daniel Horton, viši autor studije.
Rešenja i preporuke
- Smanjenje paljenja drva u domaćinstvima može značajno smanjiti PM2.5 u vazduhu.
- Korišćenje alternativnih načina grejanja može imati veliki uticaj na kvalitet vazduha.
- Većina istraživanja fokusira se na požare u prirodi, dok se zagađenje od svakodnevnog grejanja često zanemaruje.
„Redovno paljenje drva za grejanje takođe ima ozbiljne posledice po zdravlje, i to treba razmatrati,“ dodaje Horton.
Vizuelna shema: Zagađenje PM2.5 tokom zime
Kućno paljenje drva (2% domaćinstava)
│
├─ 22% spoljnjeg PM2.5 zagađenja
├─ Utiče na gradove → više izloženih ljudi
├─ Dugotrajno izlaganje → bolesti srca, pluća, prerane smrti
└─ Posebno pogođene zajednice boje kože
└─ Do 30% veći negativni zdravstveni efekti u Čikagu
Zaključak
- Paljenje drva za grejanje može biti opasno po zdravlje, čak i za one koji ne pale drva direktno.
- Gradovi i ranjive zajednice su najviše pogođeni.
- Alternativni načini grejanja i smanjenje kućnog paljenja drva mogu značajno poboljšati kvalitet vazduha i smanjiti zdravstvene rizike.
